top of page

Welkom

Zoeken

Omdat jouw wensen vandaag ertoe doen, ook morgen. Wat als je morgen niet meer zelf kunt beslissen? Wie kent jouw wensen? En weten je naasten welke medische zorg je wel of niet zou willen ontvangen?

Het zijn vragen die we ons niet graag stellen. We denken na over onze toekomst, maken plannen en proberen zoveel mogelijk uit het leven te halen. Maar over hoe we onze laatste levensfase willen beleven, wordt vaak gezwegen.

Toch is het levenseinde bespreekbaar maken misschien wel een van de meest waardevolle gesprekken die we kunnen voeren.

Niet omdat we bezig willen zijn met de dood, maar omdat we bewust willen omgaan met het leven en de keuzes die daarbij horen.

💛 Waarom praten over het levenseinde zo belangrijk is

In mijn werk als LEIF-verpleegkundige en binnen de palliatieve zorg ervaar ik regelmatig hoe moeilijk het kan zijn wanneer mensen plots geconfronteerd worden met ingrijpende medische beslissingen.

Een ernstige ziekte, een ongeval of dementie kan ervoor zorgen dat iemand niet langer zelf kan aangeven welke zorg hij of zij wenst.

Op zulke momenten worden familieleden en zorgverleners soms voor moeilijke keuzes geplaatst.

Wil mijn partner nog gereanimeerd worden? Zou mijn moeder deze behandeling nog gewild hebben? Wat betekent levenskwaliteit voor mijn vader?

Het zijn vragen waarop niet altijd een duidelijk antwoord bestaat.

Door tijdig over je wensen te praten, geef je niet alleen jezelf meer duidelijkheid, maar ook de mensen die je graag ziet.

Vroegtijdige zorgplanning gaat dan ook niet uitsluitend over medische documenten. Het gaat in de eerste plaats over jouw waarden, jouw wensen en wat voor jou belangrijk is.

📝 Wat is een negatieve wilsverklaring?

Misschien heb je al gehoord van een negatieve wilsverklaring, maar weet je niet precies wat dit betekent.

Met een negatieve wilsverklaring kun je vooraf vastleggen welke medische behandelingen of onderzoeken je niet meer wenst wanneer je zelf niet langer in staat bent om hierover te beslissen.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Het weigeren van reanimatie in bepaalde omstandigheden.

  • Het niet willen ondergaan van specifieke levensverlengende behandelingen.

  • Het weigeren van kunstmatige beademing of voeding in bepaalde situaties.

  • Het aanduiden van een vertegenwoordiger die jouw patiëntenrechten kan uitoefenen wanneer je dat zelf niet meer kunt.

Een negatieve wilsverklaring is juridisch bindend wanneer ze rechtsgeldig en van toepassing is. Zorgverleners moeten de daarin opgenomen weigeringen respecteren.

Belangrijk om te weten: een negatieve wilsverklaring is niet hetzelfde als een voorafgaande wilsverklaring inzake euthanasie. Daarvoor gelden in België andere, strikt omschreven wettelijke voorwaarden.

Dat onderscheid is belangrijk, zeker wanneer mensen zich vragen stellen over dementie, ongeneeslijke ziekten of het verlies van hun zelfstandigheid.

Want wat kun je vandaag werkelijk beslissen over morgen? En welke mogelijkheden biedt de Belgische wetgeving?

Het zijn vragen die heel wat mensen bezighouden, maar waarop niet altijd een eenvoudig antwoord bestaat.

🌸 Meer dan medische keuzes alleen

Vanuit mijn ervaring in de verpleegkunde, palliatieve zorg en levenseindebegeleiding weet ik hoe belangrijk het is om verder te kijken dan alleen het medische aspect.

Iedere persoon heeft zijn eigen verhaal, waarden en verwachtingen.

Voor de ene betekent levenskwaliteit zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven. Voor iemand anders is vooral het vermijden van pijn of afhankelijkheid belangrijk. En voor velen speelt de wens om hun familie niet met moeilijke beslissingen achter te laten een grote rol.

Er bestaat dan ook geen standaardantwoord op de vraag wat goede levenseindezorg precies inhoudt.

Wat voor de ene persoon een juiste keuze is, hoeft dat voor iemand anders helemaal niet te zijn.

Als LEIF-verpleegkundige vind ik het belangrijk dat mensen correcte en begrijpelijke informatie krijgen, zodat zij hun eigen weloverwogen keuzes kunnen maken.

Mijn rol is daarbij niet om te bepalen wat iemand moet beslissen, maar om te informeren, te begeleiden en ruimte te creëren voor persoonlijke vragen.

En misschien nog belangrijker: om mensen aan te moedigen het gesprek aan te gaan, voordat omstandigheden hen daartoe dwingen.

✨ Een bijzondere infosessie: het levenseinde bespreekbaar maken

Omdat er nog zoveel vragen en onzekerheden bestaan rond dit onderwerp, organiseer ik op dinsdag 15 december 2026 een bijzondere informatieavond in Antwerpen.

Tijdens deze infosessie staan we stil bij vroegtijdige zorgplanning, negatieve wilsverklaringen en de mogelijkheden om vandaag al richting te geven aan toekomstige zorgbeslissingen.

We gaan onder andere dieper in op vragen zoals:

  • Wat is een negatieve wilsverklaring en waarom is ze belangrijk?

  • Welke medische behandelingen kun je vooraf weigeren?

  • Wat gebeurt er wanneer je door ziekte of dementie niet meer zelf kunt beslissen?

  • Wie kan jouw belangen vertegenwoordigen wanneer je dat zelf niet meer kunt?

  • Hoe begin je een gesprek over het levenseinde met je partner, kinderen of andere naasten?

Het wordt geen afstandelijke uiteenzetting vol ingewikkelde medische termen, maar een toegankelijke avond waarin duidelijke informatie, persoonlijke keuzes en menselijke betrokkenheid centraal staan.

Je hoeft geen medische achtergrond te hebben om deel te nemen. Ook hoef je niet ziek te zijn of al concrete plannen te hebben om een wilsverklaring op te stellen.

Nieuwsgierigheid, betrokkenheid of de wens om beter geïnformeerd te zijn, zijn meer dan voldoende redenen om erbij te zijn.

🎹 Een warme omgeving voor een bijzonder gesprek

Een onderwerp als het levenseinde verdient een omgeving waarin mensen zich op hun gemak voelen.

Daarom verwelkomen we je in The Antwerp Pianist, een sfeervolle locatie in het historische hart van Antwerpen.

In een warme en ontspannen setting maken we ruimte voor informatie, reflectie en persoonlijke vragen.

Tijdens de pauze is er gelegenheid om bij een drankje even na te praten, terwijl de pianomuziek voor een bijzondere sfeer zorgt.

Infosessie: Het levenseinde bespreekbaar maken

📅 Datum: dinsdag 15 december 2026🕖 Aanvang: 19.00 uur 📍 Locatie: The Antwerp PianistLijnwaadmarkt 3, 2000 Antwerpen 🎟️ Deelnameprijs: € 15 per persoon

💚 Durf vandaag het gesprek over morgen aan te gaan

Praten over het levenseinde betekent niet dat we het leven loslaten.

Integendeel.

Het betekent dat we bewust nadenken over wat voor ons belangrijk is, welke zorg bij ons past en hoe we onze persoonlijke wensen kunnen laten respecteren.

Door vandaag het gesprek aan te gaan, kunnen we onzekerheden wegnemen, moeilijke beslissingen bespreekbaar maken en onze naasten meer houvast geven.

Want uiteindelijk gaat vroegtijdige zorgplanning niet alleen over hoe we willen sterven.

Het gaat vooral over hoe we willen leven, tot het allerlaatste moment.

Ik nodig je dan ook van harte uit om op 15 december samen met mij stil te staan bij deze belangrijke vragen.

👉 Ontdek de infosessie en reserveer je plaats

Ik kijk ernaar uit je te verwelkomen!

Met warme groet,

Lisbeth MinnenLEIF-verpleegkundige | Palliatieve zorg | Begeleiding & educatie


 
 
 

🌿 De troost van geur en aanraking: aromatherapie en massage in de laatste levensfase

Wanneer iemand het laatste stuk van zijn of haar levensweg ingaat, verschuift onze focus als zorgverlener of naaste. Van genezing naar verzachting, van behandelen naar nabij zijn. In dat proces blijken geur en aanraking verrassend krachtig — als zachte brug tussen lichaam, hart en ziel.

In de palliatieve zorg streven we naar comfort, rust en verbinding. Niet alleen lichamelijk, maar ook op emotioneel, psychologisch en spiritueel vlak. Binnen die brede, warme zorgvisie nemen aromatherapie en massage een waardevolle plek in.

🍃 De weldaad van geur: aromatherapie

Aromatherapie maakt gebruik van etherische oliën — krachtige plantenextracten met therapeutische werking. In de palliatieve setting worden ze ingezet om symptomen te verlichten én het algemeen welzijn te verhogen:

  • Misselijkheid verminderen met pepermunt of gember

  • Rust brengen bij angst of onrust met lavendel, bergamot of wierook

  • Diepere slaap bevorderen met kamille of lavendel

  • Ademhaling ondersteunen via eucalyptus of rozemarijn

  • Pijn verlichten met marjolein of lavendel

Deze oliën kunnen via een diffuser verspreid worden, via een doekje geïnhaleerd, of verdund in een draagolie op de huid aangebracht worden. Dit gebeurt altijd met zorg en afgestemd op de persoon — rekening houdend met hun conditie en medicatie.

De juiste geur op het juiste moment kan herinneringen oproepen, spanning wegnemen of simpelweg even ruimte geven.

🤲 De zachte kracht van massage

Massage in de palliatieve zorg is geen diepe spiermassage, maar een liefdevolle, zachte aanraking. Ze brengt troost waar woorden tekortschieten, en laat mensen hun lichaam opnieuw als "van henzelf" ervaren. De effecten zijn diepgaand:

  • Vermindering van pijn en spierspanning

  • Kalmering van het zenuwstelsel en verlaging van angst

  • Verbeterde slaapkwaliteit

  • Herstel van verbondenheid en zelfwaarde

  • Emotionele nabijheid — een stille vorm van samenzijn

Zachte hand- of voetmassages zijn vaak het meest geschikt, maar ook een lichte rug- of nekmassage kan veel betekenen. Het gaat niet om techniek, maar om aanwezigheid.

💛 Zorg die de mens centraal zet

Zowel aromatherapie als massage dragen bij aan een holistische benadering van palliatieve zorg, waarin de mens in al zijn lagen wordt gezien: lichamelijk, emotioneel, mentaal en spiritueel.

Deze zachte interventies geven rust. Ze creëren een cocon van zorg, waarin even niets moet — alleen maar zijn, voelen, ademen. Een moment van verbinding in een periode waarin veel ontglipt.

🌸 Uit de praktijk

In mijn begeleiding als verpleegkundige en naturopaat integreer ik deze technieken regelmatig. Niet als vervanging, maar als aanvulling — afgestemd op de noden van het moment.

Soms volstaat een druppel lavendel op een kussen, een rustige hand op de schouder, of vijf minuten ademruimte. Die eenvoud heeft kracht. En precies daarin zit de magie.

✨ Ervaringen welkom

Heb jij als patiënt, mantelzorger of collega ervaringen met aromatherapie of massage in de palliatieve zorg? Voel je vrij om ze hieronder te delen.

Wil je weten hoe deze technieken kunnen passen in jouw situatie of die van een naaste? Neem gerust contact op. Interesse in een opleiding ‘massagetechnieken in palliatieve zorg’? Contacteer me voor de uitgebreide mogelijkheden!

Met warme groet,Lisbeth

 
 
 


Verlies is een onvermijdelijk onderdeel van het leven. Of het nu gaat om het overlijden van een dierbare, het einde van een relatie, of het verlies van gezondheid, rouw raakt ons allemaal op een unieke manier. In mijn praktijk merk ik hoe belangrijk het is om ruimte te geven aan deze emoties en om ondersteuning te bieden die verder gaat dan alleen het gesprek. Een holistische benadering, waarin lichaam, geest en ziel als één geheel worden benaderd, kan hierbij een waardevolle rol spelen.​

Wat is rouw?

Rouw is een natuurlijke reactie op verlies. Het is een proces waarin we proberen te begrijpen wat er is gebeurd, onze emoties een plaats te geven en ons leven opnieuw vorm te geven zonder wat we zijn kwijtgeraakt. Dit proces verloopt voor iedereen anders en kent geen vaste tijdslijn. Sommige mensen ervaren intense emoties zoals verdriet, boosheid of schuldgevoel, terwijl anderen juist gevoelloosheid of verwarring voelen. Fysieke klachten zoals vermoeidheid, slaapproblemen of een verlaagd immuunsysteem kunnen ook deel uitmaken van rouw.

De rol van holistische rouwbegeleiding

In mijn praktijk bied ik rouwbegeleiding aan die verder kijkt dan alleen het mentale aspect. Ik geloof dat lichaam en geest nauw met elkaar verbonden zijn en dat het verwerken van verlies gebaat is bij een aanpak die beide aspecten omvat. Daarom combineer ik gesprekken met technieken uit onder andere NLP (Neuro-Linguïstisch Programmeren), reflexologie en naturopathie.

NLP: inzicht en verandering

NLP helpt om inzicht te krijgen in onze gedachtenpatronen en overtuigingen. Bij rouw kunnen we vastlopen in bepaalde denkpatronen die het verwerkingsproces belemmeren, zoals schuldgevoelens of het idee dat we niet verder mogen gaan met ons leven. Door deze patronen te herkennen en te herstructureren, ontstaat er ruimte voor heling en groei.​

Reflexologie: ontspanning en balans

Reflexologie is een therapie waarbij druk wordt uitgeoefend op specifieke punten op de voeten die corresponderen met organen en systemen in het lichaam. Deze techniek kan helpen om het lichaam te ontspannen, stress te verminderen en het zelfherstellend vermogen te stimuleren. Tijdens het rouwproces kan reflexologie ondersteuning bieden bij het omgaan met fysieke klachten en het bevorderen van innerlijke rust.​

Naturopathie: ondersteuning van het lichaam

Naturopathie richt zich op het ondersteunen van het lichaam met natuurlijke middelen zoals voeding, kruiden en leefstijladviezen. Tijdens rouw is het belangrijk om goed voor jezelf te zorgen, ook al voelt dat soms moeilijk. Samen kijken we naar manieren om je lichaam te ondersteunen, zodat je beter bestand bent tegen de emotionele en fysieke uitdagingen van het rouwproces.​

Een veilige ruimte voor jouw verhaal

In mijn praktijk staat jouw verhaal centraal. Ik bied een veilige en ondersteunende omgeving waarin je vrijuit kunt spreken over je gevoelens, herinneringen en zorgen. Er is ruimte voor tranen, stilte, lachen en alles daartussenin. Samen zoeken we naar manieren om het verlies een plaats te geven in je leven, zonder het te vergeten, maar ook zonder dat het je belemmert om verder te gaan.​

Rouw is een complex en persoonlijk proces dat tijd en aandacht verdient. Een holistische benadering kan ondersteuning bieden op meerdere niveaus, waardoor je niet alleen mentaal, maar ook fysiek en emotioneel wordt geholpen. Als je merkt dat je vastloopt in je rouwproces of behoefte hebt aan begeleiding, weet dan dat je niet alleen bent. Samen kunnen we werken aan het vinden van balans en het hervinden van kracht om verder te gaan.​

Wil je meer weten over rouwbegeleiding of een afspraak maken? Neem gerust contact met me op via info@lisbethminnen.be of bel naar +32 476 76 32 30. Ik sta klaar om je te ondersteunen op jouw pad naar heling.

 
 
 
2

Huybrechtsstraat 60,

2140 Antwerpen 

info@lisbethminnen.be
 

Tel: +32 476 76 32 30

Consultatie: enkel op afspraak

Afspraak via:
+32 476 76 32 30 
info@lisbethminnen.be

  • Linkedin
  • Facebook
  • Instagram

© 2024 by VIBESTI

bottom of page